دو فصلنامۀ تخصصی الهیات

دو فصلنامۀ تخصصی الهیات

بازنویسی برخی از متون مابعدالطبیعۀ ارسطو توسط ابن‌سینا در الهیات شفا

نوع مقاله : ترجمه

نویسندگان
1 استاد فلسفه اسلامی دانشگاه اسکوالا نرماله سوپریوره ایتالیا
2 حوزه علمیه قم دانشگاه علامۀ طباطبایی
چکیده
مقالۀ حاضر به بررسی پیشینه و بنیان‌های ارسطویی الهیات شفا ابن‌سینا می‌پردازد. کتاب «الشفاء»، علی‌الاصول، بر اساس آنچه خود ابن‌سینا در دیباچة آن اظهار می‌دارد، اثری است که از سنّت مشایی سرچشمه گرفته شده است؛ کتاب الهیات شفا ارتباط و پیوندی نزدیک با مباحث علوم مابعدالطبیعی ارسطو دارد. کتاب الهیات شفا اگرچه شرح و تفسیری موبه‌مو بر مابعدالطبیعه ارسطو محسوب نمی‌شود و بیشتر حکم بازنویسی و بازاندیشی آن را دارد، اما باوجوداین‌، وابستگی عمیق و انکارناپذیری به مباحث و مفاهیم بنیادین کتاب مابعدالطبیعۀ ارسطو دارد. در مقالۀ حاضر، دو مورد از چگونگی تأثیرپذیری و بازتاب اصول مابعدالطبیعی ارسطو در کتاب الهیات شفا منعکس شده‌ است. در این پژوهش، دو متنی مورد بررسی قرار گرفته‌اند که ابن‌سینا در آن‌ها، بدون اینکه ارجاعی به نام ارسطو یا کتاب مابعدالطبیعه بدهد، اقدام به نقل‌قول از بخش‌هایی از مابعدالطبیعۀ ارسطو کرده‌ است. من به ترتیب آن‌ها را «متن اول» و «متن دوم» می‌نامم. متون موردبحث به ترتیب در المقالة السادسة [الفصل الرابع] و المقالة السابعة [الفصل الأول] الهیات شفا قرار دارند. در حال حاضر از نقل مستقیم خود عبارات صرف‌نظر کرده و صرفاً به بازگوییِ آنها اکتفا می‌کنم. این موارد را می‌توان به دلایلی که در ادامه ذکر خواهند شد، بسیار بااهمیت دانست.
کلیدواژه‌ها

موضوعات